VetiverGrass

หญ้าแฝก เป็นพืชในวงศ์หญ้า (Poaceae หรือ Gramineae) ที่มีลักษณะขึ้นเป็นกอหนาแน่น เจริญเติบโตโดยการแตกกออย่างรวดเร็ว มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Chrysopogon zizanioides (L.) Roberty เป็นหญ้าเขตร้อนและกึ่งเขตร้อนที่พบกระจายอยู่ทั่วไปตามธรรมชาติในประเทศไทย ทั้งในสภาพพื้นที่ลุ่มและที่ดอน

ลักษณะสำคัญและคุณสมบัติของหญ้าแฝกมีดังนี้:

  • ระบบรากที่พิเศษ: หญ้าแฝกมีระบบรากฝอยที่หยั่งลึกและแผ่กระจายสานกันแน่นในแนวดิ่งมากกว่าออกทางด้านข้าง โดยรากสามารถหยั่งลึกลงไปในดินได้ถึง 2-3 เมตร ทำหน้าที่เสมือน “กำแพงใต้ดินที่มีชีวิต” ช่วยยึดเหนี่ยวเม็ดดินและกักเก็บความชุ่มชื้นในดินได้ดี
  • แนวรั้วบนดิน: เมื่อนำหญ้าแฝกมาปลูกชิดติดกันเป็นแถวตามแนวระดับขวางความลาดชัน ลำต้นจะช่วยกรองเศษพืชและดักตะกอนดินที่ถูกน้ำชะล้างพัดพามา ก่อให้เกิดเป็นคันดินตามธรรมชาติ
  • ประเภทของหญ้าแฝกในไทย: จำแนกออกได้เป็น 2 ชนิดหลัก คือ หญ้าแฝกลุ่ม (หรือหญ้าแฝกหอม) ซึ่งชอบพื้นที่ชื้นแฉะ มีรากหอม และหญ้าแฝกดอน ที่ทนแล้งได้ดีกว่า
  • การอนุรักษ์ดินและน้ำ: หญ้าแฝกถือเป็นพืชที่มีประโยชน์อย่างยิ่งในด้านการอนุรักษ์ดินและน้ำตามแนวพระราชดำริ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2534 เป็นต้นมา
  • ไม่ใช่พืชวัชพืช: หญ้าแฝกมักไม่แพร่กระจายกลายเป็นวัชพืชร้ายแรง เนื่องจากเมล็ดมีระยะพักตัวและอายุสั้น มีโอกาสงอกน้อย และการขยายพันธุ์หลักมาจากการแตกหน่อทำให้ควบคุมได้ง่าย

นอกจากประโยชน์ด้านสิ่งแวดล้อมแล้ว ส่วนต่างๆ ของหญ้าแฝกยังนำมาใช้ประโยชน์อื่นๆ ได้ เช่น ใบ นำมามุงหลังคาหรือทำวัสดุจักสาน ราก นำมาสกัดน้ำมันหอมระเหยหรือทำสมุนไพร และใช้เป็นวัสดุคลุมดินเพื่อรักษาหน้าดินในพื้นที่เกษตรกรรม

ระบบหญ้าแฝก ในฐานะนวัตกรรม ชีววิศวกรรม เพื่อเสริมความแข็งแรงให้กับพื้นที่ลาดชันและป้องกันภัยธรรมชาติอย่างยั่งยืน โดยเน้นย้ำถึง ระบบรากที่หยั่งลึก และมีความแข็งแรงทนทานสูง ซึ่งทำหน้าที่เสมือนโครงสร้างเหล็กธรรมชาติที่ช่วยยึดเกาะหน้าดินและชะลอการกัดเซาะจากกระแสน้ำ พืชชนิดนี้มีความโดดเด่นด้านความสามารถในการ ทนทานต่อสภาพแวดล้อมที่รุนแรง และไม่ขยายพันธุ์จนกลายเป็นวัชพืชรบกวนระบบนิเวศดั้งเดิม การนำหญ้าแฝกมาประยุกต์ใช้ในงานวิศวกรรมช่วย ประหยัดค่าใช้จ่าย ได้มหาศาลเมื่อเทียบกับการใช้คอนกรีต ทั้งยังเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมและสามารถนำไปใช้รักษาเสถียรภาพของถนนรวมถึงชายฝั่งได้อย่างมีประสิทธิภาพ อย่างไรก็ตามความสำเร็จของระบบนี้จำเป็นต้องอาศัยการ ปลูกในพื้นที่กลางแจ้ง และการดูแลที่ถูกต้องตามหลักวิชาการในช่วงเริ่มต้นเพื่อให้พืชเจริญเติบโตได้อย่างสมบูรณ์ที่สุด

สามารถติดต่อขอรับกล้าหญ้าแฝกได้จากหลายหน่วยงานหลัก ซึ่งกระจายอยู่ทั่วประเทศเพื่อให้ความสะดวกแก่เกษตรกร หน่วยงานราชการ และประชาชนทั่วไป ดังนี้:

  1. กรมพัฒนาที่ดิน: เป็นหน่วยงานหลักในการผลิตกล้าหญ้าแฝกเพื่อแจกจ่าย โดยสามารถติดต่อได้ที่:
    • สำนักงานพัฒนาที่ดินเขตทั้ง 12 เขต ที่กระจายอยู่ตามภูมิภาคต่างๆ
    • สถานีพัฒนาที่ดินจังหวัด ซึ่งมีตั้งอยู่ครบทุกจังหวัดทั่วประเทศ
    • เครือข่ายหมอดินอาสาประจำตำบล ซึ่งเป็นจุดเรียนรู้และแหล่งผลิตขยายพันธุ์หญ้าแฝกในระดับท้องถิ่น
  2. ศูนย์ศึกษาการพัฒนาอันเนื่องมาจากพระราชดำริทั้ง 6 ศูนย์:
    • ศูนย์เหล่านี้กระจายอยู่ทุกภูมิภาคทั่วประเทศ และเป็นแหล่งที่ประชาชนสามารถเข้าไปขอรับความรู้และกล้าพันธุ์ได้โดยตรง
  3. ศูนย์สาธิตการพัฒนาและรณรงค์การใช้หญ้าแฝกด้านป่าไม้ 6 ศูนย์ (ตามที่ได้แจ้งข้อมูลไปก่อนหน้านี้):
    • ศูนย์เหล่านี้มีหน้าที่สาธิตและรณรงค์การใช้หญ้าแฝกในพื้นที่ป่าไม้โดยเฉพาะ ซึ่งตั้งอยู่ในจังหวัดเชียงใหม่, สุโขทัย, สุรินทร์, กาญจนบุรี, สงขลา และขอนแก่น

สรุปรายชื่อจังหวัดและสำนักงานพัฒนาที่ดินเขต

  • เขต 1 (ปทุมธานี): ครอบคลุม นครนายก, สระบุรี, ลพบุรี, ชัยนาท, นครปฐม, สุพรรณบุรี, อ่างทอง, นนทบุรี, อยุธยา, สมุทรปราการ, สิงห์บุรี และกรุงเทพฯ
  • เขต 2 (ชลบุรี): ครอบคลุม สระแก้ว, ฉะเชิงเทรา, ระยอง, จันทบุรี, ตราด และปราจีนบุรี
  • เขต 3 (นครราชสีมา): ครอบคลุม บุรีรัมย์, ชัยภูมิ และสุรินทร์
  • เขต 4 (อุบลราชธานี): ครอบคลุม นครพนม, ร้อยเอ็ด, ยโสธร, ศรีสะเกษ, มุกดาหาร และอำนาจเจริญ
  • เขต 5 (ขอนแก่น): ครอบคลุม อุดรธานี, มหาสารคาม, หนองคาย, กาฬสินธุ์, สกลนคร, หนองบัวลำภู และบึงกาฬ
  • เขต 6 (เชียงใหม่): ครอบคลุม แม่ฮ่องสอน, ลำพูน และลำปาง
  • เขต 7 (น่าน): ครอบคลุม เชียงราย, แพร่ และพะเยา
  • เขต 8 (พิษณุโลก): ครอบคลุม อุตรดิตถ์, เพชรบูรณ์, เลย และพิจิตร
  • เขต 9 (นครสวรรค์): ครอบคลุม ตาก, กำแพงเพชร, อุทัยธานี และสุโขทัย
  • เขต 10 (ราชบุรี): ครอบคลุม กาญจนบุรี, เพชรบุรี, สมุทรสาคร, ประจวบคีรีขันธ์ และสมุทรสงคราม
  • เขต 11 (สุราษฎร์ธานี): ครอบคลุม ระนอง, พังงา, นครศรีธรรมราช, ชุมพร, กระบี่ และภูเก็ต
  • เขต 12 (สงขลา): ครอบคลุม สตูล, ปัตตานี, ยะลา, พัทลุง, นราธิวาส และตรัง

ข้อแนะนำ: หากคุณต้องการขอรับกล้าหญ้าแฝก ควรติดต่อหน่วยงานในพื้นที่ใกล้บ้านท่านที่สุดในวันและเวลาราชการ

ตารางข้อมูลสถานที่ติดต่อขอรับกล้าหญ้าแฝก โดยแบ่งออกเป็นกลุ่มศูนย์สาธิตด้านป่าไม้ และสำนักงานพัฒนาที่ดินเขตต่างๆ ทั่วประเทศ

1. ศูนย์สาธิตการพัฒนาและรณรงค์การใช้หญ้าแฝกด้านป่าไม้ (6 ศูนย์หลัก)

ศูนย์เหล่านี้เน้นกิจกรรมด้านป่าไม้และการศึกษาดูงานแบบครบวงจร,

ศูนย์สาธิตฯที่ตั้งเบอร์โทรศัพท์
ศูนย์ที่ 1 จ.เชียงใหม่บ้านโป่งแยงใน ม.1 ต.โป่งแยง อ.แม่ริม จ.เชียงใหม่08 5029 8988
ศูนย์ที่ 2 จ.สุโขทัยบ้านยางดอย ม.22 ต.แม่สิน อ.ศรีสัชนาลัย จ.สุโขทัย08 1885 9146
ศูนย์ที่ 3 จ.สุรินทร์บ้านนาสนวน ม.4 ต.จรัส อ.บัวเชด จ.สุรินทร์08 1966 9780
ศูนย์ที่ 4 จ.กาญจนบุรีบ้านห้วยสมจิต ต.สหกรณ์นิคม อ.ทองผาภูมิ จ.กาญจนบุรี08 1943 0498
ศูนย์ที่ 5 จ.สงขลาบ้านบาโรย ต.ทุ่งหมอ อ.สะเดา จ.สงขลา08 9295 0097
ศูนย์ที่ 6 จ.ขอนแก่นบ้านท่าพระยาณรงค์ ต.ศรีสุขสำราญ อ.อุบลรัตน์ จ.ขอนแก่น08 5454 4748

2. สถานีพัฒนาที่ดิน (แยกตามเขต)ทั้ง 12 เขต

รายละเอียดของสำนักงานพัฒนาที่ดินเขตทั้ง 12 เขต และสถานีพัฒนาที่ดินในสังกัด พร้อมที่ตั้งและข้อมูลติดต่อ

สำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 1 (ปทุมธานี)

ที่ตั้ง: 305 (รังสิต-นครนายก) กม.17 ต.ลำผักกูด อ.ธัญบุรี จ.ปทุมธานี 12110 โทร: 02 577-3371,

สถานที่ที่ตั้งโทรศัพท์/โทรสาร/อีเมล
1. สพด.ปทุมธานี56 ม.2 ถ.รังสิต-นครนายก ต.ลำผักกูด อ.ธัญบุรี จ.ปทุมธานี 1211002 577-3375 / ptm01@ldd.go.th
2. สพด.นครนายก12 ม.3 ต.องครักษ์ อ.องครักษ์ จ.นครนายก 26120037 391-298 / nyk01@ldd.go.th
3. สพด.สระบุรี36 ม.8 ต.พุกร่าง อ.พระพุทธบาท จ.สระบุรี 18120036 733-126 / sri01@ldd.go.th
4. สพด.ลพบุรี422/1 ม.6 ต.นิคมสร้างตนเอง อ.เมือง จ.ลพบุรี 15000036 689-850 / lri01@ldd.go.th
5. สพด.ชัยนาท83 ม.1 ต.หนองมะโมง อ.หนองมะโมง จ.ชัยนาท 17120056 466-978 / cnt01@ldd.go.th
6. สพด.นครปฐม98 ม.3 ต.ทุ่งขวาง อ.กำแพงแสน จ.นครปฐม 73140034 355-189 / npt01@ldd.go.th
7. สพด.สุพรรณบุรี74 ม.4 ต.ทับตีเหล็ก อ.เมือง จ.สุพรรณบุรี 72000035 454-081 / spb01@ldd.go.th
8. สพด.อ่างทองม.6 ต.เทวราช อ.ไชโย จ.อ่างทอง 14140035 949-871 / atg01@ldd.go.th
9. สพด.นนทบุรี83/18 บางใหญ่ซิตี้ 5/3 ต.เสาธงหิน อ.บางใหญ่ จ.นนทบุรี 1114002 595-0626 / ntb01@ldd.go.th
10. สพด.อยุธยา92/2 ม.2 ต.หันตรา อ.พระนครศรีอยุธยา จ.อยุธยา 13000035 930-659 / aya01@ldd.go.th
11. สพด.สมุทรปราการ90/1 ม.14 ต.บางปลา อ.บางพลี จ.สมุทรปราการ 1054002 174-4002 / smp01@ldd.go.th
12. สพด.สิงห์บุรี151/3 ม.7 ต.บางมัญ อ.เมือง จ.สิงห์บุรี 16000036 699-367 / sbr01@ldd.go.th
13. สพด.กรุงเทพฯ69 ม.7 ถ.บางขุนเทียน-ชายทะเล แขวงท่าข้าม เขตบางขุนเทียน 1015002 453-2216-7 / bkk01@ldd.go.th

สำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 2 (ชลบุรี)

ที่ตั้ง: 184/3 หมู่ 8 ต.ทุ่งสุขลา อ.ศรีราชา จ.ชลบุรี 20230 โทร: 038 351-409,

สถานที่ที่ตั้งโทรศัพท์/โทรสาร/อีเมล
1. สพด.ชลบุรี10/1 ม.4 ต.เหมือง อ.เมือง จ.ชลบุรี 20130038 389-106 / cbi01@ldd.go.th
2. สพด.สระแก้ว8 ถ.สุวรรณศร อ.เมือง จ.สระแก้ว 27000037 241-197 / sko01@ldd.go.th
3. สพด.ฉะเชิงเทรา79 ม.19 กม.48 อ.บางปะกง จ.ฉะเชิงเทรา 24130038 531-200 / cco01@ldd.go.th
4. สพด.ระยอง143 ม.1 ต.นิคมพัฒนา อ.นิคมพัฒนา จ.ระยอง 21180038 636-364 / ryg01@ldd.go.th
5. สพด.จันทบุรี43 ม.8 ต.นายายอาม อ.นายายอาม จ.จันทบุรี 22160039 433-713 / cti01@ldd.go.th
6. สพด.ตราด65 ม.8 ต.ทุ่งนนทรี อ.เขาสมิง จ.ตราด 23130039 619-517-8 / trt01@ldd.go.th
7. สพด.ปราจีนบุรี135/1 ม.5 ต.เนินหอม อ.เมือง จ.ปราจีนบุรี 25230037 629-518 / pri01@ldd.go.th
8. ศูนย์ฯ เขาหินซ้อน7 ม.2 ต.เขาหินซ้อน อ.พนมสารคาม จ.ฉะเชิงเทรา 24120038 554-982-3 / ckh_1@ldd.go.th

สำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 3 (นครราชสีมา)

ที่ตั้ง: 64 หมู่ 7 ต.จอหอ อ.เมือง จ.นครราชสีมา 30310 โทร: 044 371-354,

สถานที่ที่ตั้งโทรศัพท์/โทรสาร/อีเมล
1. สพด.นครราชสีมา160 ม.7 ต.จอหอ อ.เมือง จ.นครราชสีมา 30310037 629-518 / nma01@ldd.go.th
2. สพด.บุรีรัมย์ถ.สายบุรีรัมย์-พุทไธสง ต.คูเมือง อ.เมือง จ.บุรีรัมย์ 31190044 119-988-9 / brm01@ldd.go.th
3. สพด.ชัยภูมิถ.ชัยภูมิ-หนองบัวแดง ต.นาฝาย อ.เมือง จ.ชัยภูมิ 36000044 124-114 / cpm01@ldd.go.th
4. สพด.สุรินทร์ถ.สุรินทร์-บุรีรัมย์ ต.คอโค อ.เมือง จ.สุรินทร์ 32000044 069-905 / srn01@ldd.go.th

สำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 4 (อุบลราชธานี)

ที่ตั้ง: 190 ถ.แจ้งสนิท ต.แจระแม อ.เมือง จ.อุบลราชธานี 34000 โทร: 045 317-909

สถานที่ที่ตั้งโทรศัพท์/โทรสาร/อีเมล
1. สพด.อุบลราชธานีต.ท่าช้าง อ.สว่างวีระวงศ์ จ.อุบลราชธานี 34190045 210-830 / ubn01@ldd.go.th
2. สพด.นครพนม249 ม.6 ต.หนองญาติ อ.เมือง จ.นครพนม 48000042 503-586-8 / npn01@ldd.go.th
3. สพด.ร้อยเอ็ด9 ม.21 ถ.ปัทมานนท์ ต.สระคู อ.สุวรรณภูมิ จ.ร้อยเอ็ด 45130043 626-909-10 / ret01@ldd.go.th
4. สพด.ยโสธรกม.12 ถ.อรุณประเสริฐ ต.หนองคู อ.เมือง จ.ยโสธร 35000045 773-127-8 / yst01@ldd.go.th
5. สพด.ศรีสะเกษ423 ม.3 ต.หนองไผ่ อ.เมือง จ.ศรีสะเกษ 33000045 814-642 / ssk01@ldd.go.th
6. สพด.มุกดาหาร270 ม.15 ต.คำป่าหลาย อ.เมือง จ.มุกดาหาร 49000042 643-772 / mdh01@ldd.go.th
7. สพด.อำนาจเจริญ8 ม.4 ต.บุ่ง อ.เมือง จ.อำนาจเจริญ 37000045 452-887 / anc01@ldd.go.th

สำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 5 (ขอนแก่น)

ที่ตั้ง: ถ.มิตรภาพ ต.ในเมือง อ.เมือง จ.ขอนแก่น 40000 โทร: 043 246-667,

สถานที่ที่ตั้งโทรศัพท์/โทรสาร/อีเมล
1. สพด.ขอนแก่น119/3 ม.14 ถ.มิตรภาพ อ.เมือง จ.ขอนแก่น 40000043 246-759 / kkn01@ldd.go.th
2. สพด.อุดรธานี320 ม.7 ต.โนนสูง อ.เมือง จ.อุดรธานี 41330042 295-735 / udn01@ldd.go.th
3. สพด.มหาสารคามกม.72-73 ถ.แจ้งสนิท ต.แก่งเลิงจาน อ.เมือง จ.มหาสารคาม 44000042 012-535 / mkm01@ldd.go.th
4. สพด.หนองคายถ.หนองคาย-โพนพิสัย ต.หาดคำ อ.เมือง จ.หนองคาย 43000042 012-535 / nki01@ldd.go.th
5. สพด.กาฬสินธุ์108 ม.7 ต.อุ่มเม่า อ.ยางตลาด จ.กาฬสินธุ์ 46120043 601-054 / ksn01@ldd.go.th
6. สพด.สกลนครบ.ดงขุมข้าว ต.พังขว้าง อ.เมือง จ.สกลนคร 47000042 099-893 / snk01@ldd.go.th
7. สพด.หนองบัวลำภู153 ม.6 ต.หนองบัว อ.เมือง จ.หนองบัวลำภู 39000043 311 727 / nbl01@ldd.go.th
8. สพด.บึงกาฬ221 ม.1 ต.โนน-สมบูรณ์ อ.เมือง จ.บึงกาฬ 38000042 088 211 / bkn01@ldd.go.th

สำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 6 (เชียงใหม่)

ที่ตั้ง: 164 หมู่ 3 ต.ดอนแก้ว อ.แม่ริม จ.เชียงใหม่ 50180 โทร: 053 121-167,

สถานที่ที่ตั้งโทรศัพท์/โทรสาร/อีเมล
1. สพด.เชียงใหม่230 ม.3 ต.ดอนแก้ว อ.แม่ริม จ.เชียงใหม่ 50180053 121-171 / cmi01@ldd.go.th
2. สพด.แม่ฮ่องสอน104 ม.3 ต.ปางหมู อ.เมือง จ.แม่ฮ่องสอน 58000053 613-015 / msn01@ldd.go.th
3. สพด.ลำพูน79 ม.2 ต.ศรีบัวบาน อ.เมือง จ.ลำพูน 51000053 096-046-7 / lpn01@ldd.go.th
4. สพด.ลำปางต.เวียงตาล อ.ห้างฉัตร จ.ลำปาง 52190054 269-569 / lpg01@ldd.go.th
5. ศูนย์ฯ โครงการหลวง164 หมู่ 3 ต.ดอนแก้ว อ.แม่ริม จ.เชียงใหม่ 50180053 121-209 / cnr_1@ldd.go.th

สำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 7 (น่าน)

ที่ตั้ง: 95 หมู่ 11 ต.ดู่ใต้ อ.เมือง จ.น่าน 55000 โทร: 054 771-588

สถานที่ที่ตั้งโทรศัพท์/โทรสาร/อีเมล
1. สพด.น่าน52 ม.10 ต.อ่ายนาไลย อ.เวียงสา จ.น่าน 55110054 059-813 / nan01@ldd.go.th
2. สพด.เชียงรายถ.พหลโยธิน ต.นางแล อ.เมือง จ.เชียงราย 57100053 776-577 / cri01@ldd.go.th
3. สพด.แพร่ต.ทุ่งศรี อ.ร้องกวาง จ.แพร่ 54140054 597-294 / pre01@ldd.go.th
4. สพด.พะเยา286 ม.12 ต.ท่าวังทอง อ.เมือง จ.พะเยา 56000054 410-567 / pyo01@ldd.go.th

สำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 8 (พิษณุโลก)

ที่ตั้ง: 281/55 ถ.พิษณุโลก-วัดโบสถ์ ต.หัวรอ อ.เมือง จ.พิษณุโลก 65000 โทร: 055 321-253

สถานที่ที่ตั้งโทรศัพท์/โทรสาร/อีเมล
1. สพด.พิษณุโลก156 ม.2 ต.ชัยนาม อ.วังทอง จ.พิษณุโลก 65130055-009-824 / plk01@ldd.go.th
2. สพด.อุตรดิตถ์ถ.พิษณุโลก-เด่นชัย ต.น้ำริด อ.เมือง จ.อุตรดิตถ์ 53000055 428-295 / utt01@ldd.go.th
3. สพด.เพชรบูรณ์45 ม.11 ต.สะเดียง อ.เมือง จ.เพชรบูรณ์ 67000056 720-632-2 / pbn01@ldd.go.th
4. สพด.เลย135 ม.1 ต.ศรีสองรัก อ.เมือง จ.เลย 42100042 039-627 / lei01@ldd.go.th
5. สพด.พิจิตร19 ม.2 ต.โรงช้าง อ.เมือง จ.พิจิตร 66000056 990-034 / phichit@dol.go.th

สำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 9 (นครสวรรค์)

ที่ตั้ง: 201/1 ถ.ริมแม่น้ำ ต.นครสวรรค์ตก อ.เมือง จ.นครสวรรค์ 60000 โทร: 056 881-247,

สถานที่ที่ตั้งโทรศัพท์/โทรสาร/อีเมล
1. สพด.นครสวรรค์88 ม.7 ต.ยางตาล อ.โกรกพระ จ.นครสวรรค์ 60170056 247-213 / nsn01@ldd.go.th
2. สพด.ตาก212 ม.2 ต.หนองบัวใต้ อ.เมือง จ.ตาก 63000055 512-299 / tak01@ldd.go.th
3. สพด.กำแพงเพชร143 ม.3 ต.คลองแม่ลาย อ.เมือง จ.กำแพงเพชร 62000055 705-735 / kpt01@ldd.go.th
4. สพด.อุทัยธานี74 ม.1 ต.หนองพังค่า อ.เมือง จ.อุทัยธานี 61000056 982-624 / uti01@ldd.go.th
5. สพด.สุโขทัย38/2 ม.7 ต.วังใหญ่ อ.ศรีสำโรง จ.สุโขทัย 64120055 019709 / sti01@ldd.go.th

สำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 10 (ราชบุรี)

ที่ตั้ง: 196 ถ.ราชบุรี-จอมบึง ต.หินกอง อ.เมือง จ.ราชบุรี 70000 โทร: 032 373-515,

สถานที่ที่ตั้งโทรศัพท์/โทรสาร/อีเมล
1. สพด.ราชบุรี196 ม.11 ต.หินกอง อ.เมือง จ.ราชบุรี 70000032 373-717 / rbr01@ldd.go.th
2. สพด.กาญจนบุรี100/31 ม.12 ต.ปากแพรก อ.เมือง จ.กาญจนบุรี 71000034 564-291 / kri01@ldd.go.th
3. สพด.เพชรบุรี81 ม.9 ต.บางเก่า อ.ชะอำ จ.เพชรบุรี 76120032 448-377-8 / pbi01@ldd.go.th
4. สพด.สมุทรสาคร81 ม.1 ต.บางโทรัด อ.เมือง จ.สมุทรสาคร 74000034 839-265 / skn01@ldd.go.th
5. สพด.ประจวบฯ10 ม.13 ต.บ่อนอก อ.เมือง จ.ประจวบคีรีขันธ์ 77210032 602-580 / pkn01@ldd.go.th
6. สพด.สมุทรสงคราม99/9 ม.5 ต.บางแก้ว อ.เมือง จ.สมุทรสงคราม 75000034 713-882 / skm01@ldd.go.th
7. ศูนย์ฯ เขาชะงุ้มม.12 ต.เขาชะงุ้ม อ.โพธาราม จ.ราชบุรี 70120032 240-803 / r10_10@ldd.go.th
8. ศูนย์ฯ หนองพลับ10 ม.13 ต.หนองพลับ อ.หัวหิน จ.ประจวบคีรีขันธ์ 77110032 528-015 / r10_8@ldd.go.th

สำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 11 (สุราษฎร์ธานี)

ที่ตั้ง: เลขที่ 3 ถ.ธราธิบดี 7 ต.ท่าข้าม อ.พุนพิน จ.สุราษฎร์ธานี โทร: 077 311-110,

สถานที่ที่ตั้งโทรศัพท์/โทรสาร/อีเมล
1. สพด.สุราษฎร์ฯ12 ม.8 ต.ท่าอุแท อ.กาญจนดิษฐ์ จ.สุราษฎร์ธานี 84160077 380-786 / sni01@ldd.go.th
2. สพด.ระนอง90 ม.3 ต.ราชกรูด อ.เมือง จ.ระนอง 85000077 989-825 / rng01@ldd.go.th
3. สพด.พังงา86 ม.7 ต.นาเตย อ.ท้ายเหมือง จ.พังงา 821200 7646 1532 / pna01@ldd.go.th
4. สพด.นครศรีธรรมราช176 ม.3 ต.นาสาร อ.พระพรหม จ.นครศรีธรรมราช 8000075 378-609 / nrt01@ldd.go.th
5. สพด.ชุมพร318 ม.6 ต.วังตะกอ อ.หลังสวน จ.ชุมพร 86110077 653-087 / cpn01@ldd.go.th
6. สพด.กระบี่107 ม.13 ต.กระบี่น้อย อ.เมือง จ.กระบี่ 81000075 680-337 / kbi01@ldd.go.th
7. สพด.ภูเก็ต237 ม.8 บ.ลิพอนหัวหาร ต.ศรีสุนทร อ.ถลาง จ.ภูเก็ต 83110076 685-253 / pkt01@ldd.go.th

สำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 12 (สงขลา)

ที่ตั้ง: 402 หมู่ 2 ต.พะวง อ.เมือง จ.สงขลา 90100 โทร: 074 330-232,

สถานที่ที่ตั้งโทรศัพท์/โทรสาร/อีเมล
1. สพด.สงขลา80 ม.8 ต.จะโหนง อ.จะนะ จ.สงขลา 90130074 894-300 / ska01@ldd.go.th
2. สพด.สตูล40/2 ต.ควนกาหลง อ.ควนกาหลง จ.สตูล 91130074 752-079 / stn01@ldd.go.th
3. สพด.ปัตตานีม.7 ต.บ่อทอง อ.หนองจิก จ.ปัตตานี 94170073 340-272 / ptn01@ldd.go.th
4. สพด.ยะลา101 ม.1 ต.ตาเนาะปูเต๊ะ อ.บันนังสตา จ.ยะลา 95150073 297-025 / yla01@ldd.go.th
5. สพด.พัทลุงม.9 ต.โตนดด้วน อ.ควนขนุน จ.พัทลุง 93110074 681-205 / plg01@ldd.go.th
6. สพด.นราธิวาสม.7 ต.ไพรวัน อ.ตากใบ จ.นราธิวาส 96110073 530-775 / nwt01@ldd.go.th
7. สพด.ตรัง98/1 ม.1 บ.ทุ่งทรายงาม ต.บ้านควน อ.เมือง จ.ตรัง 92000075 501-059 / trg01@ldd.go.th
8. ศูนย์ฯ พิกุลทอง95 ม.6 ต.กะลุวอเหนือ อ.เมือง จ.นราธิวาส 96000073 631-033 / cpt_1@ldd.go.th

ศูนย์ศึกษาการพัฒนาอันเนื่องมาจากพระราชดำริ 6 ศูนย์หลัก และ ศูนย์ปฏิบัติการ/ศูนย์ศึกษาวิจัยเพิ่มเติมอีก 3 แห่ง

ตารางสถานที่ติดต่อศูนย์ศึกษาการพัฒนาและศูนย์ปฏิบัติการตามพระราชดำริ

สถานที่ที่ตั้ง / จังหวัดเบอร์โทรศัพท์
1.ศูนย์ศึกษาการพัฒนาเขาหินซ้อนต.เขาหินซ้อน อ.พนมสารคาม จ.ฉะเชิงเทรา0 3855 4982-3,
2.ศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทองต.กะลุวอเหนือ อ.เมือง จ.นราธิวาส073 631-033
3.ศูนย์ศึกษาวิธีการฟื้นฟูที่ดินเสื่อมโทรมเขาชะงุ้มต.เขาชะงุ้ม อ.โพธาราม จ.ราชบุรี0 3222 6744
4.ศูนย์ปฏิบัติการโครงการจัดการพัฒนาที่ดินฯ (หนองพลับ-กลัดหลวง)ต.หนองพลับ อ.หัวหิน จ.ประจวบคีรีขันธ์0 3252 8015,
5.ศูนย์ปฏิบัติการพัฒนาที่ดินโครงการหลวงต.ดอนแก้ว อ.แม่ริม จ.เชียงใหม่0 5389 0103
6.ศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้ อ.ดอยสะเก็ด จ.เชียงใหม่053 389 228-9, 0996784350
7.ศูนย์ศึกษาการพัฒนาภูพาน อ.เมือง จ.สกลนคร042 747 458-9
8.ศูนย์ศึกษาการพัฒนาอ่าวคุ้งกระเบน อ.ท่าใหม่ จ.จันทบุรี039 433 216-8
9.ศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยทราย อ.ชะอำ จ.เพชรบุรี032 593 100

ศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้

ระบบหญ้าแฝก (Vetiver System – VS) กำแพงมีชีวิต นวัตกรรมธรรมชาติเพื่อความยั่งยืน

  • แนวคิดหลัก: เป็นเทคโนโลยีราคาถูกและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมตามแนวพระราชดำริ “ใช้ธรรมชาติช่วยธรรมชาติ” เพื่อแก้ปัญหาหน้าดินเสื่อมโทรมอย่างยั่งยืน,
  • คุณสมบัติเด่น: มี รากที่หยั่งลึกในแนวดิ่งได้ถึง 3 เมตร ทำหน้าที่เป็นม่านใต้ดินช่วยยึดหน้าดิน และกอเหนือดินช่วยดักตะกอนดินและชะลอความแรงของน้ำ
  • ประโยชน์รอบด้าน:
    • งานวิศวกรรมและเกษตร: ป้องกันดินถล่มริมตลิ่งและเชิงลาดถนน ช่วยรักษาความชื้นในดิน และควบคุมศัตรูพืช
    • ฟื้นฟูสิ่งแวดล้อม: บำบัดน้ำเสีย ดูดซับโลหะหนักในดิน และช่วย ลดโลกร้อน โดยหญ้าแฝก 1 กอสามารถดูดซับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ได้ถึง 5 กิโลกรัมต่อปี,
    • ด้านเศรษฐกิจ: ส่วนใบนำมาทำ งานหัตถกรรม (เช่น หมวก กระเป๋า) มุงหลังคา หรือใช้เป็นอาหารสัตว์และวัสดุเพาะเห็ด
  • การบริหารจัดการ: มีหน่วยงานหลักอย่างกรมพัฒนาที่ดินและกรมทางหลวงช่วยสนับสนุนการแจกจ่ายกล้าและนำไปใช้ป้องกันโครงสร้างพื้นฐานทั่วประเทศ

          เอกสารอ้างอิง

          กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช. สำนักอนุรักษ์และจัดการต้นน้ำ. ส่วนส่งเสริมและพัฒนาชุมชนต้นน้ำ. (2555). การปลูกหญ้าแฝก เพื่อการอนุรักษ์ดินและน้ำ (พิมพ์ครั้งที่ 1). กรุงเทพฯ:

          สำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ (สำนักงาน กปร.). (2561). สาระน่ารู้เรื่องหญ้าแฝก (พิมพ์ครั้งที่ 10 ฉบับปรับปรุง). กรุงเทพฯ: แคสเซยีส กรุ๊ป.,,

          กรมพัฒนาที่ดิน. (ม.ป.ป.). รายชื่อสถานที่ติดต่อขอรับกล้าพันธุ์หญ้าแฝก: สำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 1-12 และสถานีพัฒนาที่ดินจังหวัด. ใน ชุดความรู้ผลงาน…ผู้ได้รับรางวัลโครงการประกวดการพัฒนาและรณรงค์การใช้หญ้าแฝกอันเนื่องมาจากพระราชดำริ. กรุงเทพฯ: กรมพัฒนาที่ดิน

          Sanguankaeo, S., Sawasdimongkol, L., & Jirawanwasana, P. (2006). Sustainable Vetiver System in Erosion Control and Stabilization for Highways Slopes in Thailand. Bangkok: Department of Highways

          Office of the Royal Development Projects Board. (2000). Vetiver Grass Training Manual. Bangkok:

          Truong, P., Van, T. T., & Pinners, E. (2008). The Vetiver System for Slope Stabilization: An Engineer’s Handbook (1st ed.). The Vetiver Network International

          Scroll to Top